|
www.renkligeceler.com
Testis Kanseri Hakkında
Herşey Testis Kanseri, Belirtiler,
Sebepler, Tanı, Tedavi, Cerrahi Tedavi, Radyasyon Tedavisi, İlaç
Tedavisi, Kemoterapi, Kemik İliği Nakli, Tedavi sonrası yaşam, Kendi
kendine testis muayenesi, Muayenede izlenecek adımlar
testis kanseri
Belirtiler
Sebepler
Tanı
Tedavi
Cerrahi Tedavi
Radyasyon Tedavisi
İlaç Tedavisi ( Kemoterapi )
Kemik İliği Nakli
Tedavi
sonrası yaşam
Kendi kendine testis muayenesi
Muayenede
izlenecek adımlar
Testis KanseriTestis kanserleri 20-40 yaş erkekler arasında en sık görülen kanser
tiplerinden biridir. Testis tümörü testisde (yumurtalık) bulunan çeşitli
hücrelerden gelişen bir tür kanserdir. Erkeklerde görülen kanserlerin %1 ini
oluşturur.Her yıl 100.000 kişiden 3 ünde testis tümörü saptanır. 20-40
yaşları arasında ise bu oran 100.000 de 6 ya çıkar. Kafkasyalı
erkeklerde görülme sıklığı diğer erkeklere oranla daha fazladır.
Olguların yaklaşık % 95 inde tümör doğrudan sperm üreten dokudan
kaynaklanır.
Eskiden tedavisi oldukça zor olan ve oldukça tehlikeli olarak
nitelendirilen testis kanserlerinde günümüzdeki gelişmelerle erken
teşhis konulduğu takdirde oldukça yüz güldürücü sonuçlar alınmakta ve
yaşam oranı % 95 lere çıkmaktadır.
Son 50 yılda olumsuz çevresel koşullara bağlı olarak testis kanser
vakalarının sayısında artış görülmüştür. Ancak aylık kendi kendine
muayene ve semptomların değerlendirilmesi ile hastalık erken dönemde
yakalanabilir ve tedavisi kolay bir aşamada müdahale edilebilir.
Testis kanseri çoğunlukla, sperm üreten hücrelerde başlar. Kanser ilk
olarak testiste bezelye büyüklüğünde sert bir yumru olarak dikkat
çeker. Bu yumru genellikle dokunulduğu zaman acımaz. Erken safhalarda
başka belirti yoktur. Bu nedenle testis tümörü belki de erken teşhis
açısından doktorları en az zorlayan hastalıktır.
Belirtiler:
Herhangi bir testiste kitle veya büyüme
Skrotumda ağırlık duygusu
Karında veya karında ağrı
Skrotumda sıvı birikmesi
Testislerin birinde veya skrotumda ağrı
Seyrek olarak human chronic gonadotropin (HCG) artışına bağlı olarak
göğüslerde büyüme ve hassasiyet.
Unutmayın bu belirtilere başka birçok hastalık ta sebep olabilir. Eğer
bu belirtiler 2 haftadan uzun sürerse mutlaka bir doktora görünün. Bu
belirtilerin gerçek sebebini size ancak doktorunuz söyleyebilir.
Sebepler:
Testis kanserlerinin sebepleri bilinmemektedir. İnmemiş testisi
olanlarda hastalığa yakalanma riski çok daha fazladır. İnmemiş testis
daha sonra cerrahi yöntemlerle indirilse bile bu risk devam
etmektedir.
Tanı:
Erken tanı kanserin tedavi edilebilme şansını arttırdığı için çok
önemlidir. Tüm genç erkekler ayda bir kez kendi kendine testis
muayenesi yapmalıdırlar. Bu testis kanserinin erken tanısı için en
önemli unsurdur. Muayenede şüpheli bir durum görülürse mutlaka doktor
kontrolüne gereksinim vardır.
Doktor tanı için kanda marker olarak adlandırılan beta-HCG ve
alfafötoprotein testlerini isteyecektir. Bazı tip kanserlerde bu
marker ler yükselmeyebilir. Doktorunuz ilk olarak sizden ultrasound
yaptırmanızı isteyecektir. Nadiren biyopsi gerekebilir.
Tedavi:
Kanserin tipine ( seminom, nonseminom) ve evresine göre değişik tedavi
yöntemleri mevcuttur.Seminomlar sperm üreten hücrelerden
kaynaklanırlar ve testis kanserlerinin yaklaşık % 50 sini
oluştururlar. Nonseminomlar ise teratokarsinom, embriyokarsinom vs.
farklı tip tümörlerden oluşur. Ayrıca hastanın yaşı ve genel sağlık
durumu da tedavi yönteminin seçilmesinde etkili olmaktadır. Uygulanan
4 çeşit tedavi vardır:
Cerrahi Tedavi: ( radikal inguinal orşiektomi) Bütün testis ve çevre
dokusu cerrahi olarak çıkarılır. Karın bölgesindeki lenf düğümleri de
birlikte çıkarılır. Bir testisi alınmış kişilerin diğer testisinde de
% 2-5 oranında kanser gelişme riski vardır.
Radyasyon Tedavisi: Seminomlar radyoterapiye oldukça duyarlıdır.
Nonseminomlar ise duyarlı değillerdir.
İlaç Tedavisi ( Kemoterapi ): Genellikle nonseminomlarda cerrahi
tedaviden sonra en az yan etkisi olan ilaçlar seçilerek ( cisplatin,
etoposide vs.) kemoterapi yapılır.
Kemik İliği Nakli: Bu tedavi şekli henüz araştırılma aşamasındadır.
Hastadan alınan kemik iliği kanser hücrelerini öldürücü bir ilaçla
işleme tabi tutulur ve dondurulur. Dondurulmuş ilik daha sonra venlerden iğne ile vücuda verilir.
Tedavi sonrası yaşam:
Çoğu erkek bir testisinin alınması ile kısır kalacaklarını veya cinsel
aktivitelerinin yok olacağını sanır. Ancak bu yanlıştır. Alınan
testisin yerine skrotum içine konulan ve normal testis görünümü veren
protez testis takılabilir.
Lenf bezlerinin alınması penisin sertleşmesini veya orgazmı olumsuz
etkilemez ancak kısırlığa sebep olabilir. Bu bazen ilaçlarla
düzeltilebilir.
Radyoterapi de spermleri öldürücü etki gösterebilir. Genellikle
tedaviden birkaç ay sonra düzelme görülür ancak yinede tedaviden önce
önlem olarak sperm bankasında sperm dondurulması önerilebilir.
Kendi kendine testis muayenesi:Testis kanserlerinde görülen
semptomlar:
Testislerde küçük ağrılı kitle
Scrotumda ağırlık hissi
Alt karın bölgesinde veya kasıkta ağrı
Testislerde elle herhangi bir değişiklik hissedilmesi
Scrotumda ani kan veya sıvı toplanması
Erken teşhiste en önemli kısım aylık kendi kendine muayenedir.Muayene
için en iyi zaman sıcak bir banyo veya duştan sonra scrotumun sıcakla
gevşediği andır.
Muayenede izlenecek adımlar:
Aynanın karşısında ayakta durun.Scrotum derisinde herhangibir
değişiklik veya şişlik olup olmadığına bakın
Herbir testisinizi heriki elinizle muayene edin.Orta parmaklarınız
testisin altında, başparmağınız üstünde olmak üzere parmaklarınız
arasında testisi nazikçe çevirin.Bir testisiniz diğerinden daha
büyükse bu sizi şaşırtmasın.Bu normaldir.
Spermi taşıyan ve biriktiren yumuşak ve tubuler bir yapı olan
epididymisi bulun.Kanserli kitleler genellikle testisin bu bölgesinde
yerleşir.Ancak testisin ön yüzün dede görüldüğü olur.
Eğer bu muayene sonucunda bir kitle ile karşılaşırsanız hemen
doktorunuza görünün.Bu kitle kanseröz olsun olmasın hemen tedavi
edilmezse yayılabilir.Unutmayın testis kanseri özellikle erken teşhis
ve tedavi ile yüksek gerileme şansına sahiptir.Hemen tüm hastalarda
testis kanseri yalnız tek testiste oluşur.Bu vakalarda erkek sexüel ve
üretken fonksiyonlarını diğer testisi ile sürdürebilir. |