|
İnmemiş Testis Sağlıklı sperm üretimi için testislerin ısısının, vücut ısısından
1.5-2 derece daha düşük olması gerekir. Bu nedenle testis torbaları
vücut dışında bulunur. Testis torbalarının inmemesi durumunda ise
vücut ısında kalan spermler bozulur. Bu da ileride çocuk sahibi olmayı
engelleyebilir. Bu nedenle inmemiş testisin tanısının konulması ve
erkenden tedavi edilmesi büyük önem taşır.
Testisler normalde skrotum yada halk arasındaki deyimiyle erkekte
torba denilen yapı içinde bulunurlar. Eğer testislerden biri veya her
ikisi de torbada yerleşik durumda değilse bu durum inmemiş testis
olarak değerlendirilir.
Testisler bazen hormonal yetersizlikler bazen ise anatomik ve fiziksel
sorunlar nedeniyle torbaya inemezler. Aslında, doğumda testislerin
torbaya inmiş olması gerekir, ancak bazen 1 yaşın sonuna kadar da
testislerin kendiliğinden torbaya inmesi beklenebilir. Burada önemli
olan doğumun olmasından hemen sonra bebeğin ilk muayenesini yapan
kişinin testislerin de muayenesini yaparak testislerin yerinde olup
olmadığını kontrol etmesidir.
Hastanelerde olan doğumlarda bu görev çocuk doktorlarının üzerindedir.
Evlerde doğum yapanlarda ise ebelerin bu konuda çok dikkatli olması
gerekmektedir. Duruma göre doğumu gerçekleştiren Kadın -Doğum
uzmanlarının da gerektiğinde bu muayeneyi yapmaları büyük önem taşır.
Testisler doğum öncesi anne karnında iken, böbrekler seviyesinde bele
yakın bir bölgededirler. Anne karnındaki gelişim sırasında aylar
içerisinde yavaş yavaş aşağıya doğru inmeye başlarlar ve doğuma yakın
torbaya inmeleri gerekir. Testisler, yukarıdan aşağı torbaya doğru
iniş yolu üzerinde bir yerde kalabilirler. Örneğin kasıklarda, kasığın
biraz daha üst kısmında veya karın içinde kalabilir. Bazen de bu iniş
yolu dışında bir bölgede örneğin bacakla kasığın birleştiği femoral
bölgede, torbayla makat arasındaki perineal bölgede penisin dip
kısmında veya torbanın bir bölümünde her iki testise birlikte
rastlanılabilir. Bu duruma Ektopik testis yani iniş yolu dışında
bulunma olarak adlandırılır.
Torbaların ısısı, vücut ısısı olan 36.5-37 den 1.5 -2 derece daha
serin bir ortamdır. Testislerin doku yapısı bu ısının üstündeki
sıcaklıkta örneğin vücut içi ısısında özellikle sperm (tohum)
üretiminde bozulmalara yol açabilir ve bu testislerin gelişimi
bozulur. Bu da ileride çocuk sahibi olmasını engelleyebilir.
Testislerden birisi yukarıda diğeri torbada ise de çocuk sahibi
olmayla ilgili sorun olabilir.
Çünkü inmemiş olan testis nedeniyle vücutta bazı toksik maddeler
salgılanır ve bu maddeler torbada olan testis üzerinde de
olumsuzluklar yaratarak fonksiyonunu bozabilir. Bu yüzden testisin
birinin dahi torbaya inmemiş olması ciddi sorunlara yol açabilir. Bu
ciddi sorun sadece çocuk sahibi olamamak değildir. İnmemiş ve vücutta
kalmış olan testislerden, gelişme çağında veya sonrasında tümör (ur)
çıkma olasılığı da vardır. Bu nedenle hayatı tehdit eden bir
hastalıkla karşı karşıya kalınabilir.
Bu, kesinlikle çok ciddi bir durumdur, çünkü testis tümörü hayatı
tehdit eden bir hastalıktır. Çocuk sahibi olamamak da bazen kişilerin
sosyal hayatlarını ciddi şekilde tehdit eder. Bu kişilerin bazen
aileleri yıkılabilir, boşanmalar olabilir ve insanlar bu nedenle ciddi
psikolojik sorunlar da yaşayabilir. Ayrıca toplumda maalesef yanlış
bilgi nedeniyle bu kişilere kısır damgası vurulabilir ve bu durumdaki
kişiler de psikolojik yıkıma uğrayabilirler, bazen intihar sözcükleri
girişimlerine dahi rastlanabiliyor. Bazı erkeklerin çocuk sahibi
olamamasını yanlış bilen bazı kişi ve topluluklar o kişinin erkeklik
gücünün de olmadığını ve iktidarsız olduğunu sanarak bu durumdaki
insanları bir de bu yanlış suçlama ile itham ederler.
Ancak, Erkeklik gücü yani cinsel ilişki kurabilme yeteneği ile çocuk
sahibi olma durumu farklıdır. Testislerin hormon üreten dokuları
ısıdan pek etkilenmezler ve normal hormon üretimi devam eder. Bozulan
özellikle sperm üreten hücre ve dokulardır. O halde inmemiş testis
nedeniyle çocuk sahibi olamayan bir erişkin başka bir rahatsızlığı
olmadığı sürece cinsel ilişki kurmayla ilgili bir sorunu yoktur yani
iktidarsız değildir.
İnmemiş
Testiste Tanı
İnmemiş testisin tanısı özellikle doğumda ilk muayenede doktor veya
ebeler tarafından konabilir. Ancak bu durum ihmal edilmiş veya aile
doğum telaşıyla bu bilgiyi göz ardı etmişse bebeklerin ve çocukların
çocuk doktorlarına düzenli kontrolleri sırasında mutlaka testis
muayenelerinin yapılması gerekmektedir. Ayrıca anne ve babaların da
özellikle çocuğun banyosu sırasında bu kontrolleri kendilerinin de
yapması mümkündür. Kuşkulandıkları bir durumda hemen doktora
başvurmaları en doğru yaklaşımdır. Çocuk doktorlarına veya direkt
olarak bir Üroloji uzmanına başvurmaları gerekir.
Bir başka tanı ise maalesef askerlik muayenesi sırasında yapılır.
Ancak bu yaştaki teşhiste çok geç kalınmış oluyor ve yukarıda
belirtilen riskler belirgin hale geliyor.
İnmemiş
Testiste Teşhis
Üroloji uzmanları tanıyı öncelikle fizik muayeneyle koyar, teşhisi
destekleyici ultrasonografi tetkiki de mutlaka yapılmalıdır. Teşhisin
konduğu yaşa da bağlı olarak başka bazı tetkikler de örneğin gençler
ve erişkinlerde teşhis yeni konduysa sperm tahlili de yapılmalı ve
kişinin üreme fonksiyonu da belirlenmelidir.
İnmemiş
Testiste Tedavi
İnmemiş testisin tedavisi için Bebek 1 yaşını dolduruncaya kadar
beklenebilir, bazen testisler kendiliğinden de 1 yaşın sonuna kadar
torbaya inebilir. 1 yaşını geçenlerde tedaviye derhal geçilmelidir.
Öncelikle bu konuda 3 haftalık bir hormon tedavisi uygulanır eğer
sonuç alınırsa tedavi tamamlanmış demektir. Bu tedavi sonuçsuz kalır
ve testisler torbaya inmemişse mutlaka ameliyatla testilerin torbaya
indirilmesi gerekir. Bu tedaviler ne kadar erken yaşta yapılırsa
ilerideki olası olumsuzluklar olasılığı da o kadar azalacaktır.Yaş
ilerledikçe hele de ergenlik çağına girildiği halde testisler torbada
değilse bu testislerin sonradan tümör oluşturma riski nedeniyle
ameliyatla çıkartılması da gerekebilecek koruyucu bir önlemdir.
İnmemiş Testisin Sakıncaları
Testislerin ileri yaşlarda testise indirilmesinin sakıncaları vardır.
Öncelikle bu ameliyatın gecikmesi çocuk sahibi olamama riskini her
geçen yıl artıracaktır. İleri yaşlarda indirilmesi de tümör riskini
artıracaktır.
Bir de testislerin bazen torbada olup bazen de vücuda geri kaçması
durumu var.
Bu duruma hareketli (mobil) testis denir. Bu durum da yukarıda
açıkladığımız tüm riskleri içermektedir. Bu riskler bazen geriye
dönüşümü olmayan sonuçlar doğurabileceği için Çok Ciddiye
Alınmalıdır. Tanı ve tedavisi inmemiş testis gibidir. Yalnız burada
çocuk doktorlarının ve ailenin testislerin yerinde olup olmadığını
kontrol etmeleri daha da önem kazanır. Çünkü testisleri yerinde görüp
nasılsa bir daha sorun olmaz düşüncesi de yanlıştır.Hareketli testis
de ameliyat çok daha kolay ve kısadır ve zamanında yapıldığında tedavi
kesindir.
Halk
Arasında Yanlış Bilgiler
İnmemiş testis konusunda halk arasında başka bazı yanlış bilgilenmeler
vardır.
Özellikle aile büyüklerinin bazıları “Küçücük çocuğun orasını burasını
(testisler) ellettirmeyin, hele ameliyat ettirmeyin ileride kısır
olur” gibi Çok Yanlış ifadeleri gerçekten de ileride o çocuğun
yaşantısını olumsuz etkileyecektir. Bu ifadenin nedeni ve mantığı
geçmişte gecikilmiş ve ileri yaşlarda tedavi edilmiş özellikle de
ameliyat edilmiş hastaların çocuk sahibi olamaması varsayımına
dayandırılır. Oysa o kişiler ameliyat oldukları için değil, gecikilmiş
yaşta tedavi edilmeye çalışıldığı için sonuç alınamamış hastalardır.
Erken yaşta tedavi edilen bebekler, çocuklar bu sorunu ve riski
ortadan kaldırmış en aza indirmiş olacaklardır. O nedenle çocuk biraz
daha büyüsün, 5-10 yaşına gelsin gibi bilgiler ve düşünceler
kesinlikle Yalnıştır.
En doğrusu en geç 1 yaşın sonuna kadar beklendiği halde testisler
torbaya inmediyse Derhal tedavisine geçilmesidir. Bu bebek veya
çocuğun ilerideki olası sorunlarının ve çocuk sahibi olamamasının
sorumlusu bu tedaviyi geciktirenler olacaktır. İNMEMİŞ TESTİS |
Açılış
sayfam yap
Sık
kullanılanlar ekle
